Noodbevel wegens demonstratie extreem-rechts in Arnhem

Op de website van de gemeente Arnhem is het volgende te lezen:

‘De Nederlandse Volksunie (NVU) zal van 13.00 uur tot uiterlijk 17.30 uur demonsteren in de Burgemeesterswijk. Deze wijk ligt ten noorden van het centrum en het stationsgebied, tussen de Bakenbergseweg en de Zijpendaalseweg. Een tegendemonstratie op initiatief van de PvdA fractie in de gemeenteraad vindt plaats in het Spijkerkwartier. Deze duurt van 10.30 uur tot 12.00 uur.

Toestemming demonstratie NVU noodzakelijk
De overweging van de burgemeester bij het toestaan van de demonstratie van de NVU is dat demonstreren een grondrecht is. Dat recht moet gerespecteerd worden. Haar persoonlijke mening over het onderwerp van de betoging speelt geen rol. Ook de aangevraagde locatie kon niet geweigerd worden. Enkele jaren geleden bepaalde de rechter dat in de Burgemeesterswijk gedemonstreerd kan worden. Ook de aangevraagde duur van de demonstratie werd toen door de rechter vastgesteld.

Politie-optreden

De politie zal tegen niet-toegestane demonstraties optreden. Dit om mogelijke confrontaties tussen verschillende partijen te voorkomen en de openbare orde te handhaven.

Noodbevel

De burgemeester heeft een noodbevel afgevaardigd. Dit geldt vanaf 20 uur vrijdagavond 29 januari tot 19 uur zaterdag 30 januari voor een groot gebied rondom de demonstratieroute van de NVU. Op grond van een noodbevel kan de politie aan mensen vragen om weg te gaan en weg te blijven uit het gebied. Formeel houdt een noodbevel in dat de burgemeester alle noodzakelijke bevelen kan geven om de openbare orde te handhaven en gevaren te beperken. Noodbevelen worden over het algemeen gebruikt om – bij vrees voor wanordelijkheden – groepen uit elkaar te houden. Denk hierbij bijvoorbeeld aan voetbalwedstrijden met een verhoogd risico.

Overlast

Als gevolg van de NVU-demonstratie en mogelijke tegenacties, kan het verkeer de nodige hinder ondervinden. Houdt u rekening met opstoppingen op doorgaande wegen, vooral in Arnhem-Noord. Er zal die dag veel politie op de been zijn. Zij zijn er voor uw veiligheid en om de openbare orde te waarborgen. Wellicht zal er ook een politiehelikopter ingezet worden, deze kan voor overlast zorgen. Wij hopen op begrip van de inwoners en bezoekers van Arnhem.’

Zie hier.

De mededeling dat de burgemeester toestemming heeft gegeven voor de demonstratie is ongelukkig. De burgemeester heeft die bevoegdheid namelijk niet. Op grond van artikel 5 van de Wet Openbare Manifestaties (WOM) kan de burgemeester een demonstratie wel verbieden.  Dat mag echter alleen als de demonstranten niet vooraf een kennisgeving hebben gedaan aan de gemeentelijke instanties of wanneer vereiste gegevens niet tijdig zijn verstrekt. Daarnaast kan een betoging worden verboden in het belang van de bescherming van de gezondheid, het belang van het verkeer of de voorkoming van wanordelijkheden. De burgemeester moet, zo blijkt uit rechterlijke uitspraken, zeer terughoudend optreden met het verbieden van demonstraties. Betogen is namelijk een grondrecht, neergelegd in artikel 9 Grondwet en 11 EVRM.

Aanhouding wegens samenscholing bij demonstratie Arnhem is disproportioneel

Het gerechtshof Arnhem spreekt een persoon vrij van deelname aan een niet aangemelde of verboden (antifastische) demonstratie. Het Hof stelt dat nog geen sprake was een betoging als bedoeld in de Wet Openbare Manifestaties (WOM).

Daarnaast wordt het OM niet ontvankelijk verklaard inzake de vervolging wegens samenscholing. Hoewel sprake was van een samenscholing, heeft de politie disproportioneel gehandeld door de groep vreedzame antifascistische ‘samenscholers’ direct aan te houden. De politie had eerst aan de mensen kunnen bevelen om weg te gaan.

Nog een kritische opmerking. Het Hof spreekt in het arrest over een demonstratie waarvoor de burgemeester geen toestemming heeft verleend. Voor het legaal houden van een demonstratie hoeft de burgemeester echter geen toestemming te geven. Volgens de WOM is aanmelding van een betoging voldoende. Vervolgens kan de burgemeester, onder hele zware omstandigheden, de demonstratie verbieden.

Zie BK5935.

Burgemeester mag Go Ahead Eagles supporters weren

De burgemeester van Leeuwarden verbiedt supporters van Go Ahead Eagles op basis van artikel 172 lid 3 Gemeentewet, artikel 175 Gemeentewet en de APV de voetbalwedstrijd Cambuur-Go Ahead Eagles te bezoeken. Ook mogen zij zich niet binnen de grenzen van de gemeente Leeuwarden bevinden. De burgemeester vreest, op grond van informatie van de politie, voor ernstige verstoring van de openbare orde. De rechter acht naar aanleiding van politieverklaringen

Gelet op deze verklaring acht de voorzieningenrechter aannemelijk dat de gevreesde verstoring van de openbare orde niet kan worden voorkomen door de inzet van extra politieagenten, al dan niet in combinatie met het verplaatsen van de wedstrijd naar een andere dag of een ander tijdstip. Gelet op het voorgaande zal ook een noodverordening die samenscholingen verbiedt geen soelaas bieden. In de tweede plaats acht de voorzieningenrechter van belang dat de gevreesde verstoring van de openbare orde niet kan worden voorkomen door het verplicht stellen van een zogenaamde “combi bus-regeling” of door de aanhang van SC Cambuur tijdens de wedstrijd de toegang tot het stadion te ontzeggen. Hoezeer de voorzieningenrechter het ook begrijpelijk acht dat deze alternatieven door de supportersvereniging zijn aangedragen, zij kunnen niet voorkomen dat een deel van de aanhang van SC Cambuur haar voornemens om revanche te nemen voor de gebeurtenissen van 16 oktober 2009 buiten het stadion ten uitvoer brengt en daarmee een verstoring van de openbare veroorzaakt.

‘aannemelijk dat de gevreesde verstoring van de openbare orde niet kan worden voorkomen door de inzet van extra politieagenten, al dan niet in combinatie met het verplaatsen van de wedstrijd naar een andere dag of een ander tijdstip. Gelet op het voorgaande zal ook een noodverordening die samenscholingen verbiedt geen soelaas bieden. In de tweede plaats acht de voorzieningenrechter van belang dat de gevreesde verstoring van de openbare orde niet kan worden voorkomen door het verplicht stellen van een zogenaamde “combi bus-regeling” of door de aanhang van SC Cambuur tijdens de wedstrijd de toegang tot het stadion te ontzeggen.’

Het verzoek van de supportersvereniging tot het treffen van een voorlopige voorziening wordt door de rechter afgewezen. Zie BK5295. Zie ook een eerder bericht op deze site.